Je krijgt iets voor elkaar en ziet meteen wat beter had gekund. Je vergelijkt jouw gewone werkdag met de hoogtepunten van iemand anders. Of je zegt opnieuw ja tegen een verzoek, terwijl je eigenlijk behoefte hebt aan rust.
Op zulke momenten kan tevreden zijn met jezelf ver weg voelen. Er lijkt steeds iets te ontbreken: meer zelfvertrouwen, een betere keuze, een duidelijker plan.
Gelukkig zijn met jezelf gaat over de manier waarop je naar jezelf kijkt en met jezelf omgaat. Kun je erkennen wat goed gaat? Kun je een fout herstellen zonder jezelf helemaal af te schrijven? En geef je voldoende ruimte aan wat voor jou belangrijk is?
In dit artikel vind je vragen en een praktische oefening om dat te onderzoeken en een haalbare stap te kiezen.
Wat betekent gelukkig zijn met jezelf?
Je kunt tevreden zijn met wie je bent en tegelijk iets willen veranderen. Misschien wil je duidelijker je grenzen aangeven, ander werk onderzoeken of meer aandacht hebben voor de mensen om je heen.
Zelfacceptatie betekent dat je eerlijk kijkt naar je kwaliteiten, beperkingen en gedrag. Je erkent wat er op dit moment is en onderzoekt wat je nodig hebt. Dat laat ruimte om te leren, verantwoordelijkheid te nemen en andere keuzes te maken.
Ook moeilijke gevoelens horen daarbij. Twijfel, verdriet of teleurstelling betekenen niet dat je verkeerd bezig bent. Je hoeft je leven geen voldoende te geven op iedere afzonderlijke dag.
Je omstandigheden doen ertoe
Hoe je je voelt, hangt ook samen met wat je meemaakt. Zorgen over geld, gezondheid, werk of relaties kunnen veel aandacht en energie vragen. Dat los je niet allemaal op door anders te denken.
Onderzoek daarom zowel je verwachtingen van jezelf als de situatie waarin je zit. Soms helpt een vriendelijkere reactie op jezelf. Soms zijn andere afspraken, praktische ondersteuning of hulp van iemand anders nodig.
Wanneer leg je de lat steeds hoger?
Misschien herken je de gedachte dat je pas tevreden mag zijn als iets af is. Wanneer het huis op orde is, het werk goed loopt of je eindelijk weet wat je wilt.
Maar zodra je het ene bereikt, verschijnt er een volgende voorwaarde. Je geeft jezelf weinig gelegenheid om stil te staan bij wat al lukt.
Vraag eens welke maatstaf je gebruikt. Verwacht je dat je alles goed doet? Dat iedereen tevreden over je is? Of dat je altijd energie hebt voor een nieuw plan? Zulke verwachtingen kunnen je blijven opjagen, ook wanneer je veel voor elkaar krijgt.
Een bruikbaarder uitgangspunt is kijken wat redelijk is in jouw situatie. Wat kun je vandaag doen met de tijd, energie en mogelijkheden die je hebt?
Vier manieren om anders met jezelf om te gaan
1. Maak je oordeel concreet
Na een lastig gesprek kun je denken dat je slecht bent in communiceren. Daarmee maak je van één ervaring een oordeel over jezelf.
Kijk preciezer. Misschien onderbrak je iemand, had je onvoldoende voorbereiding of bleef onduidelijk wat je wilde vragen. Daar kun je iets mee: alsnog luisteren, een punt verduidelijken of het volgende gesprek anders voorbereiden.
Beschrijf wat er gebeurde, wat jouw aandeel was en wat je wilt herstellen. Een concrete beschrijving geeft meer mogelijkheden dan een algemeen verwijt aan jezelf.
2. Let op vergelijkingen die weinig rekening houden met jouw leven
Je ziet een collega die een opleiding volgt, iemand die een bedrijf begint of een vriend die altijd tijd lijkt te hebben voor sport. Dat kan inspireren, maar je ziet zelden alle omstandigheden.
Vraag jezelf af wat je precies aantrekkelijk vindt. Wil je werkelijk hetzelfde, of verlang je naar iets dat je erin herkent, zoals vrijheid, afwisseling of contact?
Daarna kun je onderzoeken hoe je dat op jouw manier ruimte geeft. Misschien past een kleine verandering beter bij je leven dan het voorbeeld waarmee je jezelf vergelijkt.
3. Onderzoek wat voor jou belangrijk is
Waarden worden concreter als je ze verbindt aan ervaringen. Denk aan een moment waarop je je op je gemak voelde of met voldoening terugkeek op je dag.
Wat maakte dat moment waardevol? Kon je iemand helpen? Had je rust om iets zorgvuldig te doen? Was er ruimte om te leren of je eigen keuze te maken?
Kijk ook naar terugkerende irritatie. Misschien vind je betrouwbaarheid belangrijk en worden afspraken vaak veranderd. Of je hebt behoefte aan zelfstandigheid, terwijl anderen veel voor je invullen.
Die ervaringen geven informatie. Je hoeft er niet direct een groot levensdoel van te maken.
4. Maak ruimte voor een grens of behoefte
Als je vaak rekening houdt met anderen, kan het lastig zijn om je eigen behoefte te benoemen. Begin bij een concrete situatie.
Je kunt bijvoorbeeld aangeven dat je graag wilt helpen, maar deze week geen extra taak kunt overnemen. Of dat je eerst moet bekijken wat een verzoek betekent voordat je toezegt.
Een grens uitspreken betekent niet dat iedereen die meteen prettig vindt. Bespreek wat wel mogelijk is en welke afspraak nodig is. Ook jouw tijd en energie mogen meewegen.
Een oefening: wat gebeurt er en wat heb je nodig?
Kies één recente situatie waarin je ontevreden was over jezelf. Gebruik de volgende vijf vragen om er rustiger naar te kijken.
1. Wat gebeurde er feitelijk?
Schrijf op wat je deed, wat iemand zei en wat de omstandigheden waren. Laat woorden als altijd, nooit en waardeloos zoveel mogelijk weg. Die maken een situatie groter zonder haar duidelijker te maken.
2. Wat verwachtte je van jezelf?
Misschien vond je dat je meteen een goed antwoord moest hebben, niemand mocht teleurstellen of alles zonder hulp moest oplossen. Benoem die verwachting.
3. Was die verwachting redelijk?
Kijk naar de beschikbare tijd, informatie en energie. Wat lag binnen jouw invloed en wat niet? Vraag je ook af hoe je naar een collega of vriend zou kijken in dezelfde situatie.
4. Wat vraagt nu aandacht?
Dat kan een fout zijn die je wilt herstellen, maar ook een behoefte aan rust, uitleg, steun of duidelijkere afspraken. Meerdere dingen kunnen tegelijk waar zijn.
5. Welke kleine stap past daarbij?
Kies één handeling. Een gesprek voorbereiden, een afspraak verduidelijken, hulp vragen of een taak opnieuw plannen. Bepaal wanneer je terugkijkt op wat die stap heeft opgeleverd.
Wil je die stap verder uitwerken, lees dan het artikel over doelen stellen in je leven. Een doel mag klein zijn en worden aangepast als je meer leert over wat bij je past.
Voorbeeld: een verzoek aannemen terwijl je agenda vol is
Stel dat een collega vraagt of je nog iets kunt uitzoeken. Je zegt ja, terwijl je al weet dat je weinig ruimte hebt. Aan het einde van de dag is je eigen werk blijven liggen en baal je van jezelf. Dit is een illustratief voorbeeld.
Je kunt daaruit concluderen dat je beter moet plannen. Maar misschien speelde vooral de verwachting mee dat je altijd behulpzaam moet zijn.
Een eerste stap kan zijn dat je de afspraak opnieuw bespreekt. Je legt uit dat het deze week niet naast je bestaande taken past en vraagt welke prioriteit geldt. Voor een volgend verzoek spreek je met jezelf af eerst je planning te bekijken voordat je antwoord geeft.
Zo werk je aan het concrete probleem en onderzoek je tegelijk een verwachting die je vaak in de weg zit.
Als je werk sterk bepaalt hoe je naar jezelf kijkt
Werk kan voldoening, contact en een gevoel van bijdrage geven. Het kan ook veel invloed krijgen op je zelfbeeld. Bijvoorbeeld wanneer een tegenvallend resultaat voelt alsof je als persoon tekortschiet.
Onderzoek welke rol je werk in je leven heeft. Welke kwaliteiten gebruik je daar? Wat mis je? Welke verwachtingen passen bij je functie, en welke leg je jezelf extra op?
In het artikel over persoonlijke groei en werkgeluk vind je een oefening om je werkervaringen te onderzoeken en te vertalen naar een passende verandering.
Geef ook aandacht aan wat al goed is
Wanneer je vooral naar verbeterpunten kijkt, verdwijnen gewone goede momenten gemakkelijk uit beeld. Een prettig gesprek, een afspraak die je nakomt of iets waar je plezier aan beleeft, kan dan onbelangrijk lijken.
Probeer af en toe bewust terug te kijken. Wat was vandaag waardevol? Waar ben je tevreden over? Wat hielp je en wil je vaker ruimte geven?
Er hoeft geen positieve conclusie uit iedere dag te komen. Het gaat erom dat je naast problemen ook andere ervaringen kunt opmerken. Blijf bovendien contact zoeken met mensen bij wie je kunt vertellen hoe het werkelijk met je gaat.
Veelgestelde vragen over gelukkig zijn met jezelf
Kun je jezelf accepteren en toch willen veranderen?
Ja. Je kunt erkennen hoe je nu handelt en besluiten iets anders te oefenen. Bijvoorbeeld omdat je beter wilt luisteren, een grens wilt bespreken of meer tijd wilt maken voor iets dat belangrijk is. Je hoeft jezelf daarvoor niet eerst af te wijzen.
Wat als je niet weet wat je gelukkig maakt?
Begin met recente ervaringen. Wanneer voelde je je betrokken, rustig of voldaan? Wat deed je en met wie? Kleine verschillen tussen dagen kunnen aanknopingspunten geven. Je hoeft niet meteen antwoord te hebben op de vraag wat je met je hele leven wilt.
Moet je dit allemaal zelf kunnen?
Nee. Je kunt gedachten bespreken met iemand die je vertrouwt of ondersteuning zoeken bij een vraag die steeds terugkomt. Welke hulp past, hangt af van wat er speelt. Praktische problemen kunnen bijvoorbeeld om andere ondersteuning vragen dan een gesprek over persoonlijke richting.
Waar wil jij ruimte voor maken in je leven?
Misschien merk je dat je vooral doet wat er van je verwacht wordt. En dat de vraag wat jij zelf wilt steeds blijft liggen.
Tijdens Life Safari neem je twee dagen de tijd om te ontdekken wat voor jou écht telt. Ik begeleid je bij het ontdekken van jouw Reden van Bestaan en jouw Big Five for Life: de vijf dingen die jij in je leven wilt doen, zien of ervaren. Daarna maak je een concreet plan om jouw Big Five for Life te realiseren.
